Antarktida ka humbur 3 trilionë tonë akull në 25 vjet, rritet niveli i deteve

0
31

Një shkrirje e përshpejtuar e Antarktidës ka rritur nivelet e detit në botë me pothuajse një centimetër që nga fillimi i viteve 1990, një rrezik për brigjet nga ishujt e Paqësorit e deri në Florida, tha të enjten një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh.

Antarktida ka akull të mjaftueshëm për të rritur nivelin e detit me 58 metra nëse gjithçka shkrin, duke u zhdukur vende nga Grenlanda në Himalaje dhe duke e bërë të ardhmen të pasigurtë.

Kontinenti i ngrirë ka humbur pothuajse tre trilionë tonë akull nga 1992 dhe 2017, thanë 84 shkencëtarët në atë që ata e quajtën pasqyrën më të plotë të akullit antarktik deri më sot.

Shkrirja, e ndjekur nga të dhënat satelitore dhe matjet e tjera, kontribuon 0.76 cm në rritjen e nivelit të detit që nga viti 1992, shkruan ata në revistën “Nature”.

Dhe humbjet e akullit u rritën në 219 miliardë tonë në vit që nga viti 2012, nga 76 miliardë që ishin më parë. “Rritja e mprehtë … është një surprizë e madhe”, tha për Reuters, profesori Andrew Shepherd i Universitetit të Leeds dhe udhëheqës i raportit.

Shumica e akujve po humbnin nga Perëndimi i Antarktidës dhe Gadishulli Antarktik, ku uji i ngrohtë i oqeanit po shkrin raftet e akullta në fund të akullnajave, duke lejuar që akulli të rrëzohet në tokë të rrëshqasë më shpejt drejt detit, tha studimi.

Një milimetër i vetëm i rritjes së nivelit global të detit është ekuivalent me 360 ​​miliardë ton akulli të shkrirë, ose një kub të imagjinuar akullor me anët rreth shtatë kilometra (4.35 milje).

Në përgjithësi, nivelet e detit botëror janë rritur rreth 20 cm në shekullin e kaluar, të nxitura kryesisht nga një zgjerim i natyrshëm i ujit tashmë në oqeane.

Një vlerësim i madh i OKB-së në vitin 2014 tha se detet mund të rriteshin këtë shekull nga rreth 30 cm në pothuajse një metër.

Shepherd tha se vetëm Antarktika është tani në rrugën e duhur për të rritur nivelet e detit në botë me rreth 15 cm deri në 2100, mbi vlerësimet më të fundit.

Një rritje e tillë duket pak, por do të shkaktonte përmbytje bregdetare gjatë stuhive në baticat e larta më të dëmshme, tha ai. Rritja e nivelit të detit është një kërcënim për qytetet nga Nju Jorku në Shangai, si dhe kombet e ulëta nga Oqeani Paqësor në Holandë.

“Ne po i shikojmë këto raporte nga afër,” tha Michiel van den Broeke, profesor i Meteorologjisë Polare në Universitetin e Utrehtit në Holandë.

Sipas marrëveshjes klimatike të vitit 2015, pothuajse 200 qeveri vendosën një synim për frenimin e karburanteve fosile këtë shekull për të kufizuar ngrohjen. Presidenti i SHBA, Donald Trump, ka në plan të tërhiqet nga pakti dhe të përqëndrohet në vendet e punës dhe qymyrit në SHBA.

Chris Rapley, një profesor i shkencave klimatike në University College London, i cili nuk ishte i përfshirë në studim, shkroi në një koment që kishte sugjeruar që në vitin 2005 se një “gjigant i akullit në Antarktidë, do të zgjohej nga gjumi”.

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here